Expired Domain Satın Alırken Kontrol Listesi

Süresi dolmuş bir alan adı, önceki sahibinin bıraktığı her şeyle birlikte gelir: arşivlenmiş içerik, geri bağlantılar, e-posta trafiği, olası cezalar ve marka sorunları. Bu sayfa, satın almadan önce ve satın aldıktan hemen sonra yapılacak kontrolleri sırasıyla listeler.

1. RDAP/WHOIS ile kayıt verisini okuyun

İlk adım, alan adının şu anki durumunu doğru anlamaktır. Sorgu aracımızda alan adını aratıp şu alanlara bakın:

• Oluşturulma tarihi: Bir alan adı tamamen silinip yeniden kaydedildiğinde oluşturulma tarihi sıfırlanır. Yani yeni kaydedilmiş bir adın geçmişi bu tarihte görünmez; geçmişi arşivlerden araştırmanız gerekir. Satışta olan "expired" bir adın oluşturulma tarihi eskiyse, ad silinmeden registrar açık artırmasında veya aracı bir platformda el değiştiriyor demektir.
• Durum kodları: redemptionPeriod veya pendingDelete görüyorsanız ad henüz serbest değildir. clientHold veya serverHold, adın DNS'ten çıkarıldığını gösterir. server* kilitleri çoğu zaman olağan bir güvenlik önlemidir, ancak bir uyuşmazlık sürecinde de ad kilitlenir. Tüm kodlar için EPP durum kodları sayfasına bakın.
• Nameserver'lar: Park hizmeti nameserver'ları, adın bir aracıda veya açık artırmada olduğunu düşündürür. Bilinmeyen bir hosting firmasının nameserver'ları ise adın hâlâ birinin kontrolünde olduğunu gösterebilir (bkz. nameserver nedir?).
• DNS kayıtları: Hâlâ duran MX ve TXT kayıtları (SPF, doğrulama kayıtları) eski kullanımı hakkında ipucu verir. Sorgu aracı A, AAAA, CNAME, MX, NS, TXT, CAA ve SOA kayıtlarını gösterir.

Silinme takvimini hesaplamak için domain ne zaman düşer? sayfasına bakın. .tr adları farklı kurallara tabidir (bkz. .tr alan adlarında süre dolunca ne olur?).

2. Geçmişi arşivlerden inceleyin

Wayback Machine, bir adresin farklı tarihlerde kaydedilmiş kopyalarını gösterir. Yalnızca son kopyaya bakmayın; yıllar içindeki değişimi izleyin.

Neye dikkat etmeli?

• Konu değişimi: Bir dönem yerel bir işletme sitesiyken sonra kumar, yetişkin içerik, sahte ilaç veya kopya içerikle dolmuş bir ad risklidir.
• İçerik ağı izleri: Birbiriyle ilgisiz konularda kısa yazılar, her yazıda dışarıya giden ticari bağlantılar ve sahte "hakkımızda" sayfaları, adın bir bağlantı ağında kullanıldığını gösterebilir.
• Ele geçirilme belirtileri: Meşru bir sitenin içine sonradan eklenmiş yabancı dilde spam sayfalar, sitenin hacklendiğine işaret eder.
• Marka kullanımı: Ad bir şirketin, ürünün veya kişinin resmi sitesi olarak kullanılmışsa marka ve itibar riskini ayrıca değerlendirin.
• Boşluklar: Uzun süre arşiv kaydı olmaması veya sürekli park sayfası görünmesi tek başına kötü değildir ama adın gerçek bir geçmişi olmadığını da gösterebilir.

3. Spam ve ceza sinyallerine bakın

• Arama motorunda site:alanadi.com sorgusu yapın. Uzun süre yayında olmuş bir ad için hiç sonuç çıkmaması, adın dizinden çıkarıldığını düşündürebilir. Ancak silinmiş bir ad için bu normal de olabilir.
• Adın tarayıcıların güvenli gezinme uyarılarında (zararlı yazılım, oltalama) işaretli olup olmadığını kontrol edin.
• Satın aldıktan sonra alan adını arama motorlarının site sahibi araçlarında doğrulayın ve manuel işlem veya güvenlik sorunu bildirimi olup olmadığına bakın.
• Sosyal medyada ve forumlarda adın spam veya dolandırıcılık bağlamında geçip geçmediğini arayın.

4. Backlink profilinin kalitesini değerlendirin

Geri bağlantılar expired domain'lerin en çok abartılan özelliğidir. Üçüncü taraf araçların verdiği skorlar tahmindir ve araçtan araca değişir. Sayıdan çok niteliğe bakın:

• Kaynak çeşitliliği: Az sayıda sitenin binlerce bağlantısı yerine çok sayıda farklı ve gerçek siteden gelen bağlantılar daha değerlidir.
• Konu uyumu: Bağlantıların, adın eski konusuyla ve sizin planladığınız kullanımla ilgili sitelerden gelmesi önemlidir.
• Bağlantı metinleri: Konuyla ilgisiz ticari ifadeler veya yabancı dilde spam metinler ağırlıktaysa ad manipülasyon için kullanılmış olabilir.
• Bağlantı türü: Site genelindeki altbilgi bağlantıları, yorum ve forum spamı, otomatik dizinler düşük kalitelidir.
• Hedef sayfalar: Bağlantılar hangi eski sayfalara gidiyor? O sayfalar artık yoksa bağlantıların etkisi zaten sınırlıdır.

5. E-posta itibarını ve kara listeleri kontrol edin

Bir alan adı spam göndermek için kullanıldıysa alan adı tabanlı kara listelerde (DNSBL/URIBL) yer alıyor olabilir. Bu durum, sizin göndereceğiniz e-postaların ve hatta e-postalarda geçen bağlantıların filtrelenmesine yol açar. Kara liste sağlayıcılarının kendi sorgu sayfalarından alan adını kontrol edin. Listelenmişse kaldırma prosedürlerini satın almadan önce okuyun.

Eski sunucunun IP adresinin itibarı genellikle sizi doğrudan etkilemez, çünkü yeni sunucu ve yeni DNS kayıtları kullanırsınız. Yine de eski A ve MX kayıtlarındaki IP'lerin listelerde olup olmadığına bakmak adın geçmişi hakkında fikir verir. E-posta göndermeye başlamadan önce SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını sıfırdan kurun ve gönderim hacmini yavaş artırın.

6. Marka kontrolü yapın

Ad tescilli bir markayı içeriyor veya ona çok benziyorsa, satın aldıktan sonra marka sahibi tarafından itiraz riskiyle karşılaşırsınız. Kontrol için:

• Türkiye: TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) marka araştırma hizmeti.
• Uluslararası: WIPO'nun ücretsiz Global Brand Database veritabanı. Madrid sistemi kapsamındaki uluslararası tescilleri ve katılımcı ulusal ofislerin kayıtlarını birlikte arar.
• ABD: USPTO'nun Trademark Search sistemi (eski TESS'in yerini aldı).

Önemli bir ayrıntı: UDRP kararlarında, bir alan adını sonradan edinen kişi için kötü niyet değerlendirmesi, adı edindiği tarihe göre yapılır. Eski sahibin iyi niyetli olması sizi korumaz. Ayrıntılar için UDRP nedir? sayfasına bakın.

7. Eski sahibin mirasını hesaba katın

Alan adı eskiden aktif e-posta için kullanıldıysa, yeni MX kaydı kurduğunuz anda eski adreslere gönderilen e-postalar size gelmeye başlayabilir. Bunlar arasında faturalar, şifre sıfırlama bağlantıları, sağlık veya hukuk yazışmaları gibi kişisel veriler bulunabilir.

• Her adresi kabul eden "catch-all" kutusu açmayın. Yalnızca kendi oluşturduğunuz adresleri kabul edin.
• E-posta kullanmayacaksanız alan adının e-posta kabul etmediğini bildiren null MX kaydını (MX 0 ., RFC 7505) yayımlamayı düşünün.
• Size yanlışlıkla ulaşan kişisel verileri okumak, saklamak veya kullanmak KVKK ve haberleşmenin gizliliği açısından hukuki risk doğurabilir. Eski adreslerle üçüncü taraf hesaplarına şifre sıfırlama yapmak ise açıkça kötüye kullanımdır.
• Eski alt alan adlarına, uygulamalara veya API uç noktalarına gelen trafiği izleyin. Bazı kullanıcılar ve sistemler hâlâ eski hizmeti bekliyor olabilir.

8. Satın alma sonrası transfer kilitlerini planlayın

gTLD'lerde geçerli ICANN Transfer Policy metnine göre registrar, ilk kayıttan veya registrar'lar arası bir transferden sonraki 60 gün içinde gelen transfer talebini reddedebilir. Kayıt sahibi değişikliğinden (Change of Registrant) sonra ise 60 günlük transfer kilidi uygulanır. Registrar, sahibin bu kilitten önceden vazgeçmesine (opt-out) izin verebilir.

Drop sırasında yakalanan bir ad yeni kayıt sayılır; açık artırmayla alınan ad ise genellikle sahip değişikliğiyle size geçer. Her iki durumda da adı hemen başka bir registrar'a taşıyamayabilirsiniz. ICANN'de bu süreleri 30 güne (720 saat) indiren ve sahip değişikliği kilidini kaldıran öneriler 2025'te GNSO Konseyi tarafından onaylandı. Bu yazı hazırlanırken yürürlük tarihi netleşmemişti; güncel durumu registrar'ınıza sorun. Ayrıntılar için bkz. domain transferi ve EPP kodu.

Kontrol listesi özeti

1. RDAP/WHOIS'te oluşturulma tarihini, durum kodlarını ve nameserver'ları okuyun.
2. Mevcut DNS kayıtlarına (özellikle MX ve TXT) bakın.
3. Wayback Machine'de adın yıllar içindeki içeriğini inceleyin.
4. Kumar, yetişkin içerik, sahte ilaç, hack veya bağlantı ağı izlerini arayın.
5. Dizin durumunu ve güvenli gezinme uyarılarını kontrol edin.
6. Backlink'lerde çeşitlilik, konu uyumu ve bağlantı metinlerine bakın.
7. Alan adını e-posta kara listelerinde sorgulayın.
8. TÜRKPATENT, WIPO Global Brand Database ve gerekiyorsa USPTO'da marka araştırması yapın.
9. Eski e-posta trafiği için plan yapın: catch-all yok, gerekirse null MX.
10. Transfer kilitlerini ve registrar'ın koşullarını satın almadan önce öğrenin.
11. Satın aldıktan sonra arama motoru araçlarında doğrulama yapın; SPF, DKIM ve DMARC'ı sıfırdan kurun.

Sık Sorulan Sorular

Expired domain almak SEO için faydalı mı?

Garanti değildir. Silinip yeniden kaydedilen veya el değiştiren adlarda eski bağlantıların etkisi azalabilir. Konu değiştirmek ve adı yalnızca bağlantı aktarmak için kullanmak ise arama motorlarının spam politikalarıyla çatışabilir. Adı, gerçekten kullanacağınız bir proje için seçin.

Bir alan adının cezalı olup olmadığını nasıl anlarım?

Kesin bir dış test yoktur. Arşiv geçmişi, dizin durumu, güvenli gezinme uyarıları ve backlink profili birlikte değerlendirilir. Satın aldıktan sonra arama motorunun site sahibi araçlarındaki bildirimler en güvenilir bilgiyi verir.

Eski sahibin e-postaları gelirse ne yapmalıyım?

Catch-all kullanmayın, yalnızca kendi adreslerinizi açın ve yanlışlıkla gelen içerikleri okumadan reddedin. E-posta kullanmayacaksanız null MX kaydı yayımlayın.

Satın aldığım domaini hemen başka registrar'a taşıyabilir miyim?

Çoğu zaman hayır. Yeni kayıt veya sahip değişikliği sonrası transfer kısıtları uygulanabilir. Satın almadan önce adın hangi registrar'da kalacağını ve kilit süresini öğrenin.