Süresi Dolan Domaini Geri Alma

Süresi dolan bir gTLD alan adı çoğu zaman hemen kaybedilmez. Hangi aşamada olduğuna bağlı olarak normal yenileme, ek ücretli restore ya da hiçbir şey yapılamaması söz konusu olabilir; ne kadar erken davranırsanız o kadar ucuza ve kolay kurtarırsınız.

Önce durumu öğrenin

Alan adınızı sorgu aracında aratın ve iki şeye bakın: durum kodları ve tarihler. Aşağıdaki tablo hangi durumda ne yapılabileceğini özetler.

autoRenewPeriod görüyorsanız bitiş tarihinin bir yıl ileri atlamış görünmesi sizi yanıltmasın; registry'nin otomatik yenilemesidir, sizin ödemenizi göstermez. Ayrıntı için domain ne zaman boşa düşer sayfasına bakın.

ICANN ERRP size hangi hakları verir?

gTLD'lerde (.com, .net, .org ve yeni gTLD'ler) registrar'lar ICANN'in Expired Registration Recovery Policy (ERRP) kurallarına uymak zorundadır. Politikanın temel maddeleri şunlardır:

• Bitiş öncesi hatırlatma: Registrar en az iki hatırlatma göndermelidir; biri bitişten yaklaşık bir ay önce, diğeri yaklaşık bir hafta önce.
• Bitiş sonrası hatırlatma: Süre dolduktan sonraki beş gün içinde en az bir hatırlatma daha gönderilmelidir.
• Yenileme hakkı ve DNS kesintisi: Registrar süresi dolan kaydı silebilir, ancak bitiş anından DNS kesinti döneminin sonuna kadar eski sahibin yenileme yapabilmesine izin vermelidir. Alan adı bitişten 8 gün veya daha uzun süre sonra siliniyorsa, yenilenebilir olduğu son en az 8 ardışık günde DNS çözümlemesi kesilmelidir. Amaç, sitenin ve e-postanın durması sayesinde sahibin sorunu fark etmesidir.
• Park sayfası: Registrar bu sırada trafiği bir web sayfasına yönlendiriyorsa, sayfa alan adının süresinin dolduğunu açıkça belirtmeli ve yenileme talimatı içermelidir.
• Redemption: Sponsorlu gTLD'ler dışındaki tüm gTLD registry'leri silme sonrasında 30 günlük Redemption Grace Period sunmalıdır; bu sürede alan adı eski sahibin talebiyle, onu silen registrar tarafından geri yüklenebilir.
• Ücret şeffaflığı: Yenileme, süre sonrası yenileme ve restore ücretleri makul şekilde erişilebilir olmalıdır.

ERRP sabit bir "30 günlük ek süre" garanti etmez. Ek sürenin uzunluğu registrar'ın sözleşmesine bağlıdır; bu yüzden kendi registrar'ınızın süre dolumu politikasını okumanız gerekir.

Redemption döneminde restore

redemptionPeriod içindeki alan adı DNS'te çözülmez, başka biri tarafından kaydedilemez ve başka registrar'a transfer edilemez. Geri almanın tek yolu, alan adını silen registrar'dan restore istemektir. Registrar RFC 3915'te tanımlanan restore isteğini registry'ye gönderir; işlem sırasında alan adı kısa süre pendingRestore durumunda görünebilir.

Restore ücreti normal yenilemeden belirgin biçimde yüksektir, çünkü registry ayrı bir restore ücreti alır ve buna genellikle bir yıllık yenileme bedeli eklenir. Kesin tutar registrar'a ve uzantıya göre değişir; fiyatı registrar'ınızın ücret sayfasından kontrol edin. Bazı registrar'lar redemption'daki alan adları için destek talebi açmanızı ister, bu da birkaç gün kaybettirebilir. Son günlere bırakmayın.

pendingDelete'te neden geri alınamaz?

Redemption süresi restore yapılmadan biterse alan adı pendingDelete aşamasına geçer. gTLD'lerde tipik olarak 5 gün süren bu aşamada registry alan adı üzerinde restore dahil hiçbir işlem kabul etmez; kayıt, süre sonunda veritabanından silinir. Bu noktada registrar'ın da yapabileceği bir şey yoktur. Tek seçenek düşme anında yeniden kaydetmeye çalışmaktır; değerli adlarda ise drop-catch servisleriyle yarışmak gerekir, bu yüzden başarı garantisi yoktur.

Pratik adımlar

1. Registrar'ı belirleyin. Sorgu sonucunda registrar adını görürsünüz. Alan adını bir bayi veya ajans üzerinden aldıysanız asıl registrar farklı olabilir. Bkz. registrar ve registry.
2. Hesaba erişin. Şifreyi veya hesap e-postasını unuttuysanız registrar'ın destek ekibine ulaşın; kimlik doğrulaması isteyebilirler.
3. Kayıtlı e-postayı kontrol edin. ERRP bildirimleri hesaptaki veya kayıttaki adrese gider. Spam klasörüne ve kullanılmayan eski adreslere bakın.
4. Hemen yenileyin veya restore edin. Ek süredeyseniz normal yenileme, redemption'daysanız restore talep edin.
5. DNS'i doğrulayın. Yenilemeden sonra nameserver kayıtlarının eski haline döndüğünü kontrol edin; registrar park sayfasına yönlendirdiyse düzeltilmesi biraz sürebilir.
6. Tekrarını önleyin. Otomatik yenilemeyi açın, ödeme yöntemini güncelleyin, mümkünse birkaç yıllık yenileme yapın ve hesap e-postasını alan adının kendisine bağlı olmayan bir adres yapın. Aksi halde alan adı düştüğünde hatırlatma e-postaları da size ulaşmaz.

Registry lock hakkında bir not: Registry lock (registry düzeyinde serverDeleteProhibited, serverTransferProhibited, serverUpdateProhibited gibi kodlar) yetkisiz silme, transfer ve değişikliklere karşı güçlü bir korumadır, ancak ödeme yapılmamasından kaynaklanan süre dolumunu engellemez. Değerli alan adlarında otomatik yenilemeyle birlikte kullanılmalıdır.

ccTLD'lerde durum farklıdır

ERRP yalnızca gTLD'ler için geçerlidir. Ülke uzantılarında ek süre, restore imkânı ve ücretleri ilgili registry belirler; bazılarında redemption dönemi hiç bulunmaz. .tr alan adları için .tr domain süresi dolunca ne olur? sayfasına bakın.

Sık Sorulan Sorular

Süresi dolan alan adımı başka bir registrar'dan yenileyebilir miyim?

Redemption ve pendingDelete aşamalarında hayır; restore yalnızca alan adını silen registrar üzerinden yapılır. Ek süre içinde transfer bazı durumlarda mümkündür ama registrar'a göre değişir ve risklidir. Önce mevcut registrar'da yenilemek en güvenli yoldur. Bkz. domain transferi.

Restore işlemi ne kadar sürer?

Ödeme sonrası genellikle kısa sürede tamamlanır, ancak bazı registrar'lar manuel işlem yapar ve bir iki iş günü sürebilir. DNS'in tekrar yayılması için ayrıca TTL süresi kadar beklemek gerekebilir.

Alan adım başkası tarafından alındı. Ne yapabilirim?

Alan adı düşüp yeniden kaydedildiyse veya registrar tarafından satıldıysa, sizin için geri alma süreci bitmiştir. Yeni sahiple iletişime geçip satın almayı teklif edebilirsiniz. Alan adı marka hakkınızı kötü niyetle ihlal ediyorsa UDRP bir seçenek olabilir.

Hiç hatırlatma e-postası almadım. Registrar sorumlu mu?

ERRP, registrar'ın bildirimleri göndermesini zorunlu tutar; ulaşmasını değil. Bildirimler kayıtlı adrese gönderildiyse ve o adres artık kullanılmıyorsa, registrar yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılabilir; iletişim bilgilerini güncel tutmak kayıt sahibinin işidir. Yine de registrar'a başvurmak ve bildirim kayıtlarını sormak her zaman denemeye değer.