RDAP Nedir?

RDAP (Registration Data Access Protocol), alan adı ve IP kayıt verilerini HTTPS üzerinden yapılandırılmış JSON olarak sunan, WHOIS'in yerini almak için tasarlanmış modern protokoldür. 28 Ocak 2025'ten itibaren gTLD'ler için yetkili kayıt verisi kaynağı RDAP'tır.

Neden yeni bir protokol gerekti?

WHOIS'in serbest biçimli metin çıktısı, şifreleme ve kimlik doğrulama eksikliği ve sunucu keşfi için standart bir yöntemin olmaması, onlarca yıl boyunca araç geliştiricilerin başını ağrıttı. IETF'in WEIRDS çalışma grubu bu sorunlara yanıt olarak RDAP'ı tasarladı. Protokol 2015'te bir dizi RFC ile yayımlandı ve sonradan bazı parçaları güncellendi:

• RFC 7480: RDAP'ın HTTP kullanımı
• RFC 7481: Güvenlik hizmetleri (HTTPS, kimlik doğrulama, yetkilendirme)
• RFC 9082: Sorgu biçimi (RFC 7482'nin yerini aldı)
• RFC 9083: JSON yanıt biçimi (RFC 7483'ün yerini aldı)
• RFC 7484: Yetkili sunucunun bulunması (bootstrap); güncel sürümü RFC 9224

Nasıl çalışır?

RDAP, REST tarzı bir HTTP API'dir. Her nesne türünün kendi yolu vardır: alan adları için /domain/<ad>, nameserver'lar için /nameserver/<ad>, kişi ve kuruluşlar için /entity/<tanımlayıcı>, IP blokları için /ip/<adres> ve otonom sistemler için /autnum/<numara>. Yanıt application/rdap+json içerik türüyle gelir; HTTP durum kodları anlamlıdır (bulunamayan nesne için 404, hız sınırı için 429 gibi).

IANA bootstrap dosyası

RDAP'ın WHOIS'e göre en büyük kazanımlarından biri sunucu keşfinin standart olmasıdır. IANA, hangi TLD'nin hangi RDAP sunucusu tarafından hizmet verildiğini gösteren bir JSON dosyası yayımlar:

https://data.iana.org/rdap/dns.json

Dosyadaki services dizisinin her elemanı iki parçadan oluşur: bir TLD listesi ve bu TLD'ler için kullanılacak temel URL listesi. İstemci, sorgulanan alan adının TLD'sini bu listede arar, eşleşen temel URL'nin sonuna domain/<alan-adı> ekler ve isteği gönderir. Bir TLD dosyada yoksa, o TLD için IANA'ya kayıtlı bir RDAP hizmeti bulunmuyor demektir; bu durumda genellikle WHOIS'e geri dönmek gerekir. IP adresleri ve AS numaraları için de aynı dizinde ipv4.json, ipv6.json ve asn.json dosyaları bulunur.

curl ile örnek sorgu

Önce bootstrap dosyasından .com'un sunucusunu bulup ardından alan adını sorgulayabilirsiniz:

# .com için RDAP temel URL'sini bul
curl -s https://data.iana.org/rdap/dns.json \
  | jq -r '.services[] | select(.[0] | any(. == "com")) | .[1][0]'

# Alan adını sorgula
curl -s -H 'Accept: application/rdap+json' \
  https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/example.com \
  | jq '{ldhName, status, events, nameservers: [.nameservers[].ldhName]}'

Yanıtta ldhName (alan adının ASCII biçimi), status dizisi, events (kayıt, son güncelleme, bitiş gibi olaylar ve tarihleri), nameservers, secureDNS ve entities (registrar, kayıt sahibi, abuse iletişimi gibi roller) alanları bulunur. Kişi bilgileri jCard biçiminde (vcardArray) taşınır.

Durum değerleri EPP kodlarının okunabilir karşılıklarıdır: EPP'deki clientTransferProhibited RDAP'ta client transfer prohibited olarak görünür. Bu eşleme RFC 8056 ile tanımlanmıştır. Kodların anlamları için EPP durum kodları sayfasına bakın.

WHOIS ile RDAP karşılaştırması

Veri gizleme (redaction)

RDAP, GDPR sonrası dönemin gereksinimleri düşünülerek kullanılabilecek bir yapı sunar. Kimliği doğrulanmamış bir sorguda kişisel veriler gizlenir veya hiç döndürülmez; yetkili taraflar ise kimlik doğrulamasıyla daha fazla veri görebilir. Gizlenen alanların makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmesi için RFC 9537 bir redacted uzantısı tanımlar. Yanıtlarda ayrıca remarks ve notices alanlarında "REDACTED FOR PRIVACY" benzeri açıklamalar görebilirsiniz. Ayrıntılar için WHOIS gizliliği, GDPR ve KVKK sayfasına bakın.

Sık Sorulan Sorular

WHOIS tamamen bitti mi?

Hayır. ICANN'in zorunluluğu kaldırması yalnızca gTLD'leri kapsar. Birçok ccTLD hâlâ yalnızca WHOIS sunar ve IP adresi sicilleri (RIR'ler) her iki protokolü de sürdürmektedir.

RDAP'ı tarayıcıdan sorgulayabilir miyim?

Evet, RDAP URL'leri tarayıcıda açılabilir ve ham JSON görüntülenir. Daha okunabilir bir sonuç için sorgu aracını kullanabilirsiniz.

Neden bazen iki farklı RDAP yanıtı görüyorum?

Registry'nin RDAP yanıtı, links alanında registrar'ın RDAP sunucusuna bağlantı içerebilir. Registrar yanıtı, registry'nin tutmadığı ek bilgiler barındırabilir. Rol dağılımı için registrar ve registry farkı sayfasına bakın.