Domain Yaşam Döngüsü

Bir alan adı kalıcı olarak satın alınmaz; belirli bir süre için kaydedilir. Süre dolduğunda hemen boşa çıkmaz, registry ve registrar kurallarına göre bir dizi ara aşamadan geçer. Bu aşamaları bilmek hem kendi alan adınızı kaybetmemek hem de düşmekte olan bir alan adını takip etmek için önemlidir.

Genel bakış

gTLD'ler için tipik akış şöyledir:

1. Boşta (available): Alan adı registry veritabanında yoktur, herhangi bir registrar üzerinden kaydedilebilir.
2. Kayıtlı (registered): 1 ile 10 yıl arasında bir süre için kaydedilmiştir.
3. Süresi dolmuş (expired): Bitiş tarihi geçmiştir ama alan adı henüz silinmemiştir.
4. Auto-renew grace: Registry alan adını otomatik yenilemiştir; registrar bu süre içinde silme kararı verebilir.
5. Redemption (kurtarma): Alan adı silinmiştir ama ek ücretle geri getirilebilir.
6. pendingDelete: Geri dönüşü olmayan silme beklemesi.
7. Drop: Alan adı veritabanından çıkar ve yeniden kayda açılır.

Aşağıdaki süreler gTLD'lerde yaygın olan değerlerdir. Süreler registry'den registry'ye ve registrar'dan registrar'a değişir; ccTLD'ler ise tamamen farklı kurallar uygulayabilir. Kesin bilgi için registrar'ınızın sözleşmesine ve ilgili registry politikasına bakın.

Kayıt ve add grace period

Yeni kaydedilen bir alan adı birkaç günlük bir "add grace period" içine girer ve RDAP/WHOIS çıktısında addPeriod durumu görünebilir. gTLD'lerde bu süre genellikle 5 gündür. Bu süre içinde registrar alan adını silerse registry ücretini geri alabilir. Tarihsel olarak "domain tasting" denilen kötüye kullanımlar nedeniyle ICANN bu iadeyi sınırlayan kurallar getirmiştir.

Kayıtlı ve sorunsuz bir alan adında genellikle ok durumu veya registrar'ın koyduğu kilitler (ör. clientTransferProhibited) görünür. Yenileme yapıldığında kısa bir süre renewPeriod durumu eklenebilir.

Süre dolumu ve auto-renew grace period

Birçok gTLD registry'si, bitiş tarihi geldiğinde alan adını registrar'ın hesabından otomatik olarak bir yıl yeniler. Bu andan itibaren alan adı autoRenewPeriod durumundadır; gTLD'lerde bu pencere en fazla 45 gün olabilir. Registrar bu süre içinde alan adını silerse yenileme ücreti iade edilir.

Registrar açısından bu dönem, müşterinin yenileme yapıp yapmayacağını beklediği zamandır. Bazı registrar'lar bu sırada alan adını clientHold durumuna alır veya nameserver'ları bir park sayfasına yönlendirir; böylece web sitesi ve e-posta çalışmayı bırakır. Bu yüzden "bitiş tarihi geçti ama WHOIS'te hâlâ benim adıma görünüyor" durumu, alan adının güvende olduğu anlamına gelmez.

ICANN'in Expired Registration Recovery Policy (ERRP) kuralları, gTLD registrar'larının süre dolumu öncesinde ve sonrasında kayıt sahibine hatırlatma göndermesini ve süresi dolmuş alan adını belirli bir süre yenilenebilir tutmasını zorunlu kılar. Ancak yenileme fiyatı ve tam süre registrar'a göre değişir.

Redemption Grace Period

Registrar alan adını sildiğinde, alan adı doğrudan boşa çıkmaz; redemptionPeriod durumuna geçer. Bu mekanizma RFC 3915 (EPP Domain Registry Grace Period Mapping) ile tanımlanmıştır ve gTLD'lerde genellikle 30 gün sürer. Bu süre boyunca alan adı DNS'te çözülmez, ancak kayıt sahibi registrar'ı aracılığıyla "restore" işlemi yaptırarak alan adını geri alabilir. Restore işlemi çoğu registrar'da normal yenilemeden belirgin biçimde daha pahalıdır, çünkü registry de ayrı bir ücret alır.

Her TLD redemption dönemi sunmaz. Bazı ccTLD'lerde silinen alan adı doğrudan boşa çıkabilir veya farklı adlarla benzer bir bekleme süresi uygulanabilir.

pendingDelete

Redemption süresi restore yapılmadan biterse alan adı pendingDelete durumuna geçer. gTLD'lerde bu aşama genellikle 5 gün sürer ve bu noktadan sonra alan adı artık kurtarılamaz. Süre sonunda registry alan adını veritabanından siler.

Drop ve drop catching

Silinen alan adının yeniden kayda açılmasına "drop" denir. Değerli veya trafiği olan alan adları drop anında saniyeler içinde yeniden kaydedilebilir. Bu işi yapan "drop catching" (backorder) servisleri, çok sayıda registrar bağlantısı üzerinden silinme anında kayıt isteği göndererek alan adını yakalamaya çalışır. Aynı alan adı için birden fazla backorder varsa servisler genellikle kendi aralarında açık artırma düzenler.

Düşmekte olan bir alan adını takip ediyorsanız, RDAP/WHOIS çıktısındaki durum kodları ve tarihler en güvenilir göstergedir. redemptionPeriod görüyorsanız sahibinin hâlâ geri alma şansı vardır; pendingDelete görüyorsanız alan adı birkaç gün içinde düşecektir.

Özet tablosu

Sık Sorulan Sorular

Alan adımı kaybetmemek için ne yapmalıyım?

Registrar hesabınızda otomatik yenilemeyi açın, ödeme yönteminin güncel olduğundan ve hesabınızdaki e-posta adresinin çalıştığından emin olun. Bitiş tarihini sorgu aracıyla düzenli olarak kontrol edebilirsiniz.

Süresi dolmak üzere olan alan adı transfer edilebilir mi?

Genellikle evet, ancak bazı durumlar transferi engeller. Ayrıntılar için domain transferi sayfasına bakın.